foto1
foto1
foto1
foto1
foto1

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2

im. Marii Skłodowskiej-Curie w Jelczu-Laskowicach

• Jak nauczyć dziecko radzić sobie z emocjami?

• Czym jest lateralizacja?

• Zaburzenia emocjonalne

• Zabawy i ćwiczenia rozwijające sprawność ręki dziecka


 

Jak nauczyć dziecko radzić sobie z emocjami?

„Nasz sposób mówienia do dzieci staje się ich wewnętrznym głosem”.

Peggy O’Mara

Większość z nas nie ma kłopotu z zaakceptowaniem pozytywnych uczuć dziecka. Problem pojawia się wówczas, gdy nasza pociecha zaczyna wyrażać negatywne emocje, takie jak płacz, smutek, złość. Nie jesteśmy w stanie zaakceptować tych uczuć, ponieważ są negatywne. Wolimy je pomniejszyć,

zlikwidować, skorygować, sprawić, za pomocą „magicznej różdżki”, aby zniknęły. O co więc w tym wszystkim chodzi?

Żadne emocje dziecka nie są złe – niewłaściwe są jego reakcje na nie. I to do nas- dorosłych należy wskazanie dziecku jak sobie z nimi radzić i przeżywać je we właściwy sposób.                                  

Miłość rodziców

Najważniejszą rzeczą, jaką My-Rodzice możemy zrobić jest stworzenie bezpiecznej relacji z dzieckiem. Osoby, które w dzieciństwie doświadczały ufnej i wspierającej relacji z rodzicami, w dorosłym życiu lepiej radzą sobie z własnymi emocjami.

Dawanie przykładu

Dziecko uczy się przez naśladowanie, dlatego bardzo ważny jest dobry przykład. Jeżeli dziecko wyrasta w domu, w którym jedyną formą rozwiązywania problemów i konfliktów jest krzyk, samo będzie reagować w podobny sposób. Naukę radzenia sobie z emocjami rodzice powinni zacząć przede wszystkim od samych siebie.

Nauka rozpoznawania, odczuwania i rozumienia emocji

Świadomość własnych emocji i umiejętność ich nazywania to jeden z najpiękniejszych prezentów, jakie dziecko może otrzymać od rodziców. To dzięki nam dorosłym dziecko ma szansę na uporządkowanie i uspokojenie zawiłego świata emocji. Bardzo często mamy do czynienia z sytuacją, kiedy usilnie staramy się uchronić naszą pociechę przed doświadczaniem takich stanów jak złość, strach czy smutek. Postępując w ten sposób zabieramy naszemu dziecku część jego emocjonalności, zaprzeczamy temu co czuje, nie dajemy mu szansy nauczyć się jak radzić sobie z własną frustracją.

Pamiętajmy, że najważniejsze ze strony nas – dorosłych jest:

  • wykazanie szczerego zainteresowania dzieckiem i odczuwanymi przez nie emocjami („Widzę, że coś Cię zdenerwowało”; „Rozumiem, że to mogło być dla Ciebie trudne”),
  • pokazanie sposobów radzenia sobie z trudnymi uczuciami („Opowiedz mi o tym”, „Narysuj, co Cię smuci”, „Jeżeli masz ochotę, to wykrzycz swoją złość”),
  • wykazanie się cierpliwością – nic nie przychodzi od razu, zmiana potrzebuje czasu,
  • stworzenie naszemu dziecku świata bez konfliktów – kłócący się rodzice, brak poczucia bezpieczeństwa, krytyka, nadmierne wymagania nie sprzyjają prawidłowemu rozwojowi emocjonalnemu,
  • pokazanie dziecku, jak może kontrolować czy ograniczać złe nastroje – niech nasze zachowania będą tego przykładem,
  • uczenie dziecka właściwego, dobrego myślenia o sobie samym.

 


 

LEKCJA PIERWSZA – PEDAGOG SPECJALNY


Czym jest lateralizacja?

 

Dlaczego nie wolno „przestawiać” dziecka leworęcznego?
Jednym z czynników rozwoju ruchowego dziecka jest proces kształtowania się dominacji stronnej, tak zwanej lateralizacji, czyli przewagi czynnościowej jednej  strony ciała nad drugą. Za określoną  stronność odpowiada przeciwległa półkula mózgu, a dominacja jednej ręki nad drugą, przy jednoczesnej ich koordynacji ruchowej,  pozwala dziecku na osiągnięcie wysokiego stopnia sprawności.


Z czego wynika leworęczność?
Istnieje kilka teorii tłumaczących podłoże leworęczności. Pierwsza z nich opiera się na czynnikach genetycznych, czyli na dziedziczeniu. W drugiej podstawą są  uszkodzenia mózgu w okresie płodowym, stres okołoporodowy lub dysfunkcje lewej półkuli i przejęcie głównej roli przez  półkulę prawą.

Po czym rozpoznajemy, że dziecko wykazuje skłonności leworęczności?
Pierwsze symptomy obserwujemy podczas  spontanicznych zabaw, samoobsługi. Dzieci leworęczne mają problem z rozróżnieniem  prawej i lewej strony czy pokazaniem. Często obserwuje się kłopoty z tempem graficznym czy przerysowywaniem.
Leworęczność w nauce pisania.
Aby ustrzec dziecko przed ewentualnymi problemami w szkole, należy określić jego stronność. Można w tym celu zgłosić się do poradni psychologiczno  - pedagogicznej lub też można przeprowadzić test w domu. Takie badanie powinniśmy rozpocząć od obserwacji, pomogą nam pytania np.:
Którą ręką dziecko trzyma łyżkę podczas jedzenia?
Którą ręką się czesze?
Którą zapina guziki?
Którą ręką potrafi szybciej i rytmiczniej wystukiwać rytm?
Którą ręką sprawniej chwyta rzucony mu przedmiot?
Którą ręką rysuje, pisze?
Którą ręką sięga po rzecz leżącą na półce?


Lewa czy prawa?
Na podstawie analizy na powyższe pytania można wstępnie określić, która ręka jest sprawniejsza u dziecka. Gdy jednak chcemy się utwierdzić w przekonaniu, możemy polecić wykonanie dodatkowych zadań, określenie ręczności (tasowanie i rozdawanie kart, rzucanie piłeczką, wkładanie pęsetką koralików do butelek, wycinanie nożyczkami). Określenie oczności (zaglądanie do kalejdoskopu, przez dziurkę od klucza), nożności (kopanie piłki, stanie na jednej nodze z zamkniętymi oczami). Można też ucho (słuchanie tykania zegara, szumu muszli, podsłuchiwanie kto stoi za drzwiami).


Zarówno lateralizacja prawostronna, jak  i lewostronna,  jest normą.
Próba przestawienia ręki lewej na prawą może doprowadzić do konfliktu dominacji. Bezpośrednimi skutkami przestawienia mogą być: zaburzenia pamięci i koncentracji, zaburzenia mowy, trudności w czytaniu i poprawnym pisaniu (dysleksja, dysortografia, dysgrafia), płaczliwość, lękliwość, ataki złości, jąkanie, moczenie nocne, unikanie kontaktów społecznych, nadpobudliwość psychomotoryczna, poczucie mniejszej wartości, lękliwa postawa wobec otoczenia, niechęć do przedszkola i szkoły.


Jak powinni zachować się rodzice  leworęcznego dziecka ?
Rodzic w domu może ćwiczyć z dzieckiem słabsze funkcje poprzez np. obrysowywanie przedmiotów, nawlekanie koralików, rysowanie po śladzie, ubieranie się, sznurowanie butów, zapinanie guzików, lepienie z gliny, plasteliny, masy solnej, układanie puzzli, szycie tekturek. W szkole należy zwrócić uwagę po której stronie stołu siedzi nasze dziecko tak, aby praworęczna koleżanka pisząc nie przeszkadzała naszemu leworęcznemu  uczniowi. Istotna jest postawa ciała, prawidłowo trzymany zeszyt oraz chwyt ołówka możemy już ćwiczyć w domu. Możemy zakupić dziecku nożyczki, temperówkę, linijkę czy pióro wyprofilowane dla leworęcznych.


Informacja dla nauczycieli;
Dzieci  z nieustaloną, skrzyżowaną i lewostronną lateralizacją wymagają ćwiczeń stymulujących: koordynacji wzrokowo – ruchowej, analizy i syntezy wzrokowej, porządkowania od lewej do prawej zgodnie z kierunkiem czytania, także ćwiczeń sekwencji ruchowych, wzrokowych i słuchowych oraz pamięci symultanicznej i sekwencyjnej. Leworęczny uczeń powinien siedzieć w środkowym rzędzie klasy, tam światło jest lepiej rozproszone, zeszyt dziecka powinien zawsze leżeć nieco ukośnie – dzięki temu literki nie będą rozmazane, a napisany tekst będzie cały czas widoczny.
Najważniejsze aby rodzice i nauczyciele, dzięki zrozumieniu złożonego procesu lateralizacji potrafili inaczej spojrzeć na problemy dzieci przy pisaniu, czytaniu i zabawach ruchowych.
Drodzy rodzice jeżeli sami jesteście praworęczni możecie zwrócić się o pomoc w pokazaniu postawy ciała do terapeuty ręki – gabinet 16.
                                                                                      
Bibliografia
Bogdanowicz M. Leworęczność u dzieci. Warszawa 1992, WSiP
Spionek H. Dziecko leworęczne. Warszawa 1964, Nasza Księgarnia
Spionek H. Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne. Warszawa 1985, PWN

 


 

LEKCJA DRUGA – PEDAGOG SPECJALNY

 

ZABURZENIA EMOCJONALNE

Niejednokrotnie zadajemy sobie pytanie, dlaczego sprawne fizycznie i intelektualnie dziecko, zachowuje się dziwnie i uciążliwie narażając się tym samym na nieunikniony gniew dorosłych, kolegów, koleżanek. Przyczyna takiego zachowania tkwi w emocjach, w zaburzonych emocjach.

 

Jak objawiają się zaburzenia emocjonalne u dzieci?

Jednym z objawów są gwałtowne wybuchy złości i irytacji. W szkole mogą mieć formę ataku słownego i fizycznego na inną osobę lub niszczenia przedmiotów. Bywają agresywne, a ich zachowania w naszej ocenie są nieadekwatne do bodźca. Jeżeli występują regularnie i bez szczególnego powodu warto się zastanowić, czy dziecko nie jest pod wpływem czynników stresujących. Dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi przeżywają częściej i intensywniej niż inne dzieci emocje złości i lęku, a także mają trudności z wyrażaniem tych uczuć w sposób właściwy. Obserwuje się u tych dzieci nadmierną aktywność lub bierność. Dzieci nadaktywne są w ciągłym ruchu, podejmują różnorodne działania dające możliwość rozładowania pobudzenia, w jakim się znajdują. Jest to uciążliwe dla otoczenia, dezorganizuje działania grupy, narażając siebie i innych na niebezpieczeństwo. Wymagają wzmożonej uwagi nauczyciela. Dzieci te szybko się zniechęcają w zabawie , w pracy, są zmienne w nastrojach przechodzącego od radosnego podniecenia do smutku i gniewu.

 

Dzieci przeżywają różne lęki:

  • Lęk przed odłączeniem się ( rozstanie z mamą, pozostanie w szkole samemu);
  • Lęk przed karą ( jego następstwem są wagary, kłamstwa);
  • Lęk przed krytyką, niepowodzeniem ( następstwem są bierność i niepodejmowanie samodzielnych działań).

Przeżywanym lękom towarzyszą często czerwienie lub bladnięcie twarzy, bóle brzucha, pocenie się, drżenie rąk.

 

Bierność i apatia ?

Dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi to również dzieci określone mianem zahamowanych psychoruchowo. Są to dzieci lękowe, mające trudności w kontaktach społecznych i obniżoną aktywnością. Dziecko ciche nie przeszkadzające w prowadzeniu zajęć, nie broi, zachowuje się tak jakby go nie było. Apatyczni uczniowie często są odrzucani przez resztę klasy jako „inni” często dorastają w osamotnieniu. Bierność powoduje że, dziecko samo w sobie ogranicza możliwości rozwoju. Nie nabywa nowych umiejętności, sprawności.

 

Dzieci zahamowane możemy podzielić na cztery grupy:

  • Dzieci zmotywowane napięte - charakteryzują się ogromną skrupulatnością, przesadną starannością, mocno przezywają sytuację gdy nie mogą wykonać zadania.
  • Podporządkowane , uległe – są to dzieci wyciszone, małomówne, posłuszne oceniane jako koleżeńskie i uczynne. W kontakcie z dorosłymi są lękliwe i nieśmiałe.
  • Dzieci z obniżoną samooceną- zrezygnowane, - są to dzieci bierne zarówno w domu jaki w szkole, mają poczucie małej wartości, są niepewne swoich możliwości i umiejętności są apatyczne.
  • Dzieci nadwrażliwe – asteniczne, - są to dzieci skryte nie ujawniają swoich uczuć, bawią się samotnie , męczy je hałas i ruchliwość rówieśników.

Znaczną część dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi stanowią dzieci z zaburzeniami nerwicowymi.

Nerwice mają genezę środowiskową. Powstają jako reakcja na trudne sytuacje. Podstawowym objawem nerwicy jest długotrwały lęk.

Rodzaje nerwic u dzieci:

  • Reakcje narządowo - wegetatywno – somatyczne ( lęki nocne, moczenie mimowolne, zaburzenie łaknienia, nawykowe wymioty, wzmożone łaknienie)
  • Nerwice z przewagą zaburzeń ruchowych: ( tiki, stereotypie ruchowe);
  • Zaburzenia mowy ( jąkanie).

Najważniejsze ze strony dorosłych jest:

  • Wykazanie szczerego zainteresowania dzieckiem i przeżywanych przez niego emocji, nazywamy je, gdyż w ten sposób dziecko uczy się nazywać emocje ( widzę , że coś Cię zawstydziło, zdenerwowało, że to jest dla Ciebie trudne, zauważyłam , że nie masz ochoty…, itp.);
  • Pokazanie dziecku jak można poradzić sobie z uczuciami trudnymi ( jeżeli coś Cię złości może mi to powiedzieć, narysuj co Cię złości , potargaj kartkę na małe kawałki, idź do toalety i pokrzycz, itp.);
  • Kiedy dziecko jest agresywne i atakuje inne dzieci, należy je oddzielić od innych dzieci i uspokoić, porozmawiać o tym co czuje i jak można poradzić sobie następnym razem;
  • Nigdy nie moralizujemy, nie obwiniamy, nie porównujemy do innych ;
  • Nie zawstydzamy dziecka, tłumacząc przed innymi jego zachowanie;
  • Nie wymagajmy od dziecka panowania nad swoimi emocjami, powiedzmy, że rozumiemy jego emocje i znajdziemy dobre rozwiązanie.
  • POKAŻMY DZIECKU JAK WAŻNE JEST KONTROLOWANIE EMOCJI – BARDZO WAŻNY JEST NASZ WŁASNY PRZYKŁAD.
  • Uczmy dziecko dobrego myślenia o sobie, pokazujmy, co w nim dobre, jakie ma talenty.

DRODZY PAŃSTWO

To my - rodzice, nauczyciele, terapeuci budujemy w dużej mierze obraz naszego dziecka, obraz z którym pójdzie kiedyś w życie dorosłe i będzie musiało sobie poradzić. Powinniśmy jak najczęściej rozmawiać z dzieckiem w sposób aktywny , czyli słuchając co ma nam do powiedzenia. Starajmy się wychodzić naprzeciw potrzebom i pragnieniom dziecka. W ten sposób okażemy dziecku szacunek i pokażemy, że jest dla nas ważne.


Święcicka M., „Dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi”. Warszawa 1996 , CMPPP.

Kozłowska A., „Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego”. Warszawa 1996, Żak Wydawnictwo Akademickie.

Grochulska – Stec., „Reedukacja Dzieci agresywnych”. Warszawa 1982, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne

 


 

LEKCJA TRZECIA – PEDAGOG SPECJALNY

 

Zabawy i ćwiczenia rozwijające sprawność ręki dziecka


Terapia ręki  to przede wszystkim usprawnianie motoryki małej, czyli precyzji ruchów rąk, dłoni i palców. Terapia ręki to również dostarczenie wrażeń dotykowych, umożliwiających poznawanie kształtów, struktur materiałów i ich rozróżnianie. W podejściu całościowym  obejmuje, ruchomość łopatek  i stawów kończyn górnych oraz normalizację napięcia mięśniowego. W zależności od występujących  zaburzeń praca opiera się na wzmocnieniu  siły mięśniowej kończyny górnej, stymulację czucia powierzchniowego lub głębokiego, doskonalenie zdolności chwytu, doskonalenie kontroli wzrokowo – ruchowej oraz skoordynowaniu pracy oburącz.

sprawnosc

Terapia przeznaczona jest dla dzieci, u których stwierdza się:
⦁    trudności manualne,
⦁    trudności grafomotoryczne,
⦁    obniżony poziom graficzny pisma,
⦁    osłabione mechanizmy równoważne,
⦁    nieprawidłową postawę podczas pracy przy stoliku,
⦁    obniżone lub podwyższone napięcia mięśniowe w obrębie kończyny górnej i obręczy barkowej,
⦁    szybkość ruchów nie jest dostosowana do zadania.

Głównym celem terapii jest osiągnięcie samodzielności w zakresie podstawowych czynności życia codziennego.                                                                       

sprawnosc2

sprawnosc3

 

Drodzy Rodzice


W ramach tzw. terapii ręki  możemy przeprowadzić szereg ćwiczeń w zależności od problemów. Nie wszyscy muszą od razu uczęszczać na specjalistyczne zajęcia i kupować drogie pomoce do zajęć. Nauka może być ciekawa i zabawna. Zaprezentowane ćwiczenia dotyczą wyłącznie aspektu motoryki ręki, nie stanowią pełnego modelu terapii ręki.
⦁    uciski stawów, masażyki, rolowanie, zawijanie w koc z jednoczesnym uciskiem,
⦁     na kocu odpychanie się oburącz od podłogi i przewożenie różnych rzeczy, podnoszenie rąk do góry z piłeczkami, rysowanie, malowanie na dużych powierzchniach papieru, czołganie się pod tunelem utworzone przez inną osobę, zawieszanie obrazków na tablicy raz jedną ręką raz drugą i oburącz, przeciąganie się na ławeczce na brzuchu,
⦁    wchodzenie i schodzenie z drabinek, „przejażdżki” na kocu po podłodze, skakanie na piłce z uszami, zabawy z wykorzystywaniem trampoliny, chodzenie boso po różnych powierzchniach, zabawa w „przywitanie paluszków” najpierw pod kontrolą wzroku, później z zamkniętymi oczami,
⦁     zdmuchiwanie piórka z kolan, łapanie baniek rękoma i stopami, unoszenie nóg – tunel – przetaczanie piłki, rowerek,
⦁     chodzenie po kładce, „jestem bocianem”- stanie na jednej nodze, zabawy na deskach do balansowania,
⦁    turlanie się po materacu, rzucanie woreczka za siebie, raz jedną ręką raz drugą z jednoczesną rotacją tułowia,
⦁    krążenie ramion z przodu z boku, kreślenie dużych płynnych ruchów, toczenie po ścianie oburącz piłki, przepychanie w parze dużej piłki, pompki przy ścianie,
⦁    wiązanie bucików, zapianie guzików, toczenie piłki wokół nóg, nawlekanie korali, przesypywanie ryżu, kaszy z kubeczka do kubeczka,
⦁    chwytanie drewnianymi szczypcami drobnych przedmiotów i umieszczanie ich w pojemnikach raz z prawej strony raz z lewej strony,
⦁    malowanie grubym pędzlem , wałkiem po ścianie w kierunku góra – dół, prawo – lewo ruchem wahadłowym w nadgarstku, „zakręcam – odkręcam”, zabawy z pacynką, zabawy w pranie – wykręcanie, strzepywanie, ściskanie, nakręcanie mechanicznych zabawek, nawijanie i rozwijanie włóczki na kłębek,
⦁    „jestem dyrygentem” – wybijanie rytmu zew zmianą ustawienia przedramienia, odbijanie strony grzbietowej i dłoniowej w piasku, robienie pieczątek po obu stronach ręki, przyklejanie naklejek,
⦁    zaciskanie dłoni w pięść i rozluźnianie, gra w kapsle, przyszywanie guzików, rwanie kartki na małe kawałki, odciski palców- malowanie farbami, wyszywanki bez igły,

                                                                                                                         Miłej zabawy.

 

Bibliografia:
Materiały ze szkolenia: Program autorski - Szkoła Terapii Ręki – A. Rosa.
Materiały ze szkolenia: Terapia ręki i zaburzeń motoryki małej I i II stopnia- diagnoza, terapia i masaż. K. Gromelska.

 

 

 

 

 

 


 

 

Copyright © 2020 PSP nr 2 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Jelczu-Laskowicach Rights Reserved.